Zoveel brandstof bespaart de GPS op het akkerland
2026. juni 2.Een van de grootste technologische ontwikkelingen van de laatste tijd is de opkomst van GPS-gestuurde rijhulp- en automatische besturingssystemen. Terwijl veel landbouwers GPS vroeger slechts als een comfortfunctie beschouwden, beseffen steeds meer mensen nu hoe deze technologie bijdraagt aan een lager brandstofverbruik, een hogere werkefficiëntie en lagere productiekosten.
Waarom verbruikt een landbouwmachine zonder GPS meer brandstof?
Moderne machines, of het nu gaat om een tractor, een spuitmachine, een zaaimachine of een maaidorser, werken met een steeds grotere werkbreedte. Op een oppervlakte van tientallen hectaren leidt echter zelfs een afwijking van slechts enkele centimeters al tot extra ritten. Deze onnodige overlappingen hebben niet alleen invloed op het brandstofverbruik, maar zorgen ook voor meer slijtage aan de machines en een hogere hoeveelheid benodigde grondstoffen.
Bij traditionele werkzaamheden die uitsluitend door de machinist worden uitgevoerd, doen zich bijna altijd hiaten of overlappingen voor. De machinist probeert voortdurend een rechte rijlijn aan te houden, maar tijdens lange diensten kan de concentratie aanzienlijk afnemen, vooral ’s nachts of bij slecht zicht. Hierdoor kan er bij het sproeien of het strooien van kunstmest een overlapping van wel 5-10% ontstaan, wat betekent dat er evenveel extra sproeivloeistof of kunstmest nodig is. De machine rijdt meerdere keren over hetzelfde gebied, terwijl er onnodig brandstof wordt verbruikt.
Het belangrijkste voordeel van de GPS-gebaseerde versies is dat ze deze overlappingen tot een minimum beperken en de machine met centimeterprecisie langs het uitgestippelde traject leiden. In de praktijk betekent dit dat de tractor precies zoveel werkt als nodig is. Er zijn geen onnodige omwegen of overmatige overlappingen, waardoor de motor minder draait en er minder brandstof nodig is.
Hoe groot kan de brandstofbesparing zijn?
De omvang van de besparing hangt af van talrijke factoren: de afmetingen en vorm van de percelen, de werkbreedte van de machines en de aard van de uit te voeren taak. De ervaring leert dat door het gebruik van GPS-gestuurde automatische besturing de mate van overlapping tot 1-2% kan worden teruggebracht, wat ook merkbaar is in het brandstofverbruik.
Op een boerderij van bijvoorbeeld 100 hectare gaan we uit van een gemiddeld verbruik van 15 liter diesel per hectare bij de verschillende werkzaamheden. Als het met behulp van het GPS-systeem lukt om 5% onnodig werk te besparen, blijft er bij één enkele werkzaamheden ongeveer 74 liter brandstof over. Als we dit toepassen bij het zaaien, sproeien en bemesten, kan er aan het einde van het seizoen honderden liters diesel op het bedrijf worden bespaard.
Je kunt niet alleen op diesel besparen
Brandstofbesparing is natuurlijk belangrijk, maar de GPS-technologie heeft niet alleen op dit gebied invloed. Door de nauwkeurige routebepaling wordt namelijk minder zaad, kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen uitgebracht. Minder overlapping betekent namelijk dat niet twee keer dezelfde hoeveelheid materiaal op hetzelfde gebied terechtkomt. Dit bespaart niet alleen kosten, maar kan ook de ongelijkmatigheid van het gewas verbeteren.
Om nog maar te zwijgen van het feit dat ook het aantal bedrijfsuren van de machines afneemt. Doordat er minder onnodige ritten worden gemaakt, slijten de banden, de onderdelen van de aandrijflijn en de onderdelen van de werktuigen minder snel. Bij een moderne machine of een zelfrijdende spuitmachine kan dit op de lange termijn een aanzienlijke besparing opleveren.
Efficiënter werken
De op GPS gebaseerde automatische besturing zorgt niet alleen voor een zuiniger, maar ook voor een sneller verloop van de werkzaamheden. De machinist hoeft zich namelijk niet voortdurend te concentreren op het volgen van het spoor, waardoor hij meer aandacht kan besteden aan de werking van de machine, de toestand van het veld en de hoeveelheid uitgebracht materiaal.
Tijdens die lange dagen raakt iedereen vermoeid, wat van invloed is op de prestaties. Het systeem werkt echter voortdurend met dezelfde nauwkeurigheid, waardoor er geen schommelingen optreden. Dit is vooral belangrijk bij werkzaamheden die binnen korte tijdsvensters moeten worden uitgevoerd, zoals het zaaien of het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen.
Sterker nog, zelfs de efficiëntie van nachtwerk kan toenemen, want terwijl het vroeger in het donker moeilijker was om de route nauwkeurig te volgen, maakt het voor het GPS-systeem praktisch geen verschil welk tijdstip van de dag het is.